Tuesday, July 3, 2012

*Το μονοπάτι της σπηλιάς και η νυχτερίδα* και *Τζίμ,Τζιμ Τζιτζερομι!* εκπαιδευτικά προγραμματα για τον πρωτο κύκλο *Καλοκαίρι στο ....Μουσείο*



Πρώτη κύκλος   * Καλοκαίρι …στο Μουσείο*
Δύο εκπαιδευτικά προγράμματα άρχισαν στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Δήμου Σερρών στο πλαίσιο του 1ου πιλοτικού του προγράμματος *Καλοκαίρι στο …Μουσείο*
Τα ζώα κάνουν διακοπές και για 15 μέρες αποφάσισαν να έρθουν στο μουσείο μας. Θα είναι όλοι εκεί! Έντομα, πτηνά, ερπετά, αιλουροειδή, μεγάλα θηλαστικά και ένα σωρό άλλα! Είναι όλα τους έτοιμα να μοιραστούν τα μυστικά του τόπου τους με εμάς. Έτσι, θα μάθουμε περισσότερα για τη φύση του Νομού μας αλλά και για άλλα μέρη του κόσμου, κοντινά και μακρινά. 
 
Το πρώτο εκπαιδευτικό πρόγραμμα ,αφιερώνετε στο *Διεθνές Έτος Νυχτερίδας με θέμα *Το μονοπάτι της σπηλιάς και η νυχτερίδα*

Ο θρύλος λέει πως μέσα στην σπηλιά των Επταμύλων  χάθηκ' ένας βασιλιάς, και γυρεύοντας τον η βασιλοπούλα, χάθηκε κι αυτή μέσα στους θόλους που τους υποβαστάζουν κολώνες . Μα η νυχτερίδες που όλο και τριγύριζαν στη σπηλιά μέσα, ειδοποίησαν μια κουκουβάγια, κι αυτή οδήγησε τη βασιλοπούλα και βγήκαν έξω….
- Νυχτερίδες του γκρεμού,
κουκουβάγιες του χαμού,
της μαγεύτρας τα πουλιά,
τι ζητάτε στη σπηλιά;  
- Χάσαμε το βασιληά
πούχε τ' αργυρά μαλλιά.
Χάσαμε τη ρηγοπούλα,
τη χρυσή βασιλοπούλα!
Σε αυτές τις μέρες της παγκοσμιοποίησης, όταν όλοι ανησυχούν για την παγκόσμια αλλαγή του κλίματος, , και τη βία, είναι σημαντικό να γυρίσουμε πίσω στην πραγματικότητα και να έρθουμε σε επαφή με το φυσικό κόσμο.
Νυχτερίδες, η κοσμοπολίτικη ομάδα ιπτάμενων θηλαστικών που είναι και η πιο οικολογικά και μορφολογικά διαφορετική θηλαστική τάξη.
Μας παρέχει μια θαυμάσια ευκαιρία για να ενσωματώσει όλους τους ανθρώπους γύρω από τον πλανήτη σε μια παγκόσμια προσπάθεια για την προστασία και την ανάκτηση της βιοποικιλότητας, καθώς και να εκπαιδεύσουμε τον πληθυσμό του πλανήτη σχετικά με αυτά τα εξαιρετικά ζώα που έχουν πολύ βαθιά, ζωτικής σημασίας συνδέσεις στην ευημερία μας και συμβάλλουν σημαντικά στην υψηλή ποιότητα του βιοτικού επιπέδου μας.
Καμία άλλη ομάδα ζώων δεν έχει τόσο άδικη μεταχείριση στον κόσμο, δεδομένης της πολύ ευεργετική επίδραση τους στους δύο τομείς των φυσικών οικοσυστημάτων και την ανθρώπινη ζωή.
Το πιλοτικό πρώτο εκπαιδευτικό καλοκαίρι στο Μουσείο που έχει θέμα *Καλοκαίρι …στο Μουσείο *θα συμμετέχει στο *Διεθνές ¨έτος Νυχτερίδας 2011-2012 με το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα * «Save Bats to Save the Planet» Σώστε τις Νυχτερίδες για να σωθεί ο πλανήτης*


Το δεύτερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα ο*Τζίμ,Τζιμ Τζιτζερομι!* 
Τι σχέση έχουν 41%λαχταριστά σπυριά ροδιού,2 μυρμήγκια που ετοιμάζονται για το χειμώνα που θα κρατήσει αιώνα, ένας αεικίνητος κυνηγός ταλέντων ,ένα μονόφθαλμος τυφλοπόντικας με τη συμμορία του,1 παράρτημα εφημερίδας,2 εύπορες ευτραφείς κο…κο…κο…τες και ένα ανέμελο τζιτζίκι με τον Χρυσαετό και την βίδρα των Σερρών που είναι υπό εξαφάνιση….. Ελεύθερη διασκευή του έργου του Ευγένιου Κριμιζή *Ο τζίμ το τζιτζικι και η συμμορία του μονόφθαλμου τυφλοπόντικα .
Διάρκεια περίπου 2 ωρών 1-15 Ιουλίου 2012 
Όσοι θα ήθελαν να συμμετέχουν στο καλοκαιρινό πρόγραμμα του Μουσείου παρακαλούμε να κλείνουν ραντεβού γιατί η κάθε συνάντηση θα έχει το μέγιστο αριθμό συμμετεχόντων  10 ατόμα.
Τηλέφωνα επικοινωνίας 23210-99395 και 6932755008
Το πρόγραμμα είναι διάρκειας περίπου 2 ωρών και καλό θα είναι να υπολογίζουν οι συνοδοί ότι μπορούν να το πραγματοποιήσουν ως εκδρομή.
Μπορούν να συμμετέχουν και στα τέσσερα προγράμματα η ίδια ομάδα. Στόχος του Μουσείου είναι η δημιουργία *Club Νέων* κατά θεματολογία, ώστε στην πορεία του χρόνου να γίνουν οι πρεσβευτές του Μουσείου
Οι συνοδοί μπορούν να καθίσουν στο καινούργιο χώρο εστίασης που βρίσκετε δίπλα στο Μουσείο, το οποίο έχει ειδικές τιμές για τους συμμετέχοντες στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα.
Μπορούν να κλείσουν από την Αστική συγκοινωνία, το μικρό λεωφορείο και να έρθει να τους πάρει από την γειτονιά τους με 1 ευρώ στο πλαίσιο του προγράμματος του για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη.
Οι δράσεις του Μουσείου έχουν την αιγίδα της 
και εντάσει τις δράσεις του στην Δεκαετία της Βιοπικιλότητας 2011-2020

Friday, June 29, 2012

Πως να γίνω ερασιτέχνης αστρονόμος;



10 βήματα για να γίνεις ερασιτέχνης αστρονόμος


Ο ουρανός περιέχει τόσα θαύματα για να δεις που δεν θα σου φτάσει μια ολόκληρη ζωή. Μετά από 15 χρόνια σε αυτό το χόμπι βλέπω πράγματα που δεν έχω ξαναδεί ποτέ και κάθε εποχή με γυρνάει σε αγαπημένα αντικείμενα στον ουρανό.
Πριν ξεκινήσεις αυτό το ταξίδι της εξερεύνησης που λέγεται παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού καλό θα ήταν να ακολουθήσεις τα βήματα που προτείνω παρακάτω. Δεν είναι μόνο δικές μου ιδέες αλλά πιθανότατα θα τις ακούσεις και από βετεράνους αστρονόμους. Εμείς μάθαμε με τον δύσκολο τρόπο ώστε να μην χρειαστεί να περάσεις κι εσύ τις ίδιες δυσκολίες.
1. ΜΗΝ ΑΓΟΡΑΣEΙΣ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟ – ΑΚΟΜΑ
κόστος €0
Το τηλεσκόπιο δεν είναι το απαραίτητο αντικείμενο για να ασχοληθεί κανείς με την αστρονομία και τις περισσότερες φορές θα σες φέρει σε αδιέξοδο. Και σοβαρός να είσαι με το χόμπι μπορείς με μερικές εκατοντάδες ευρώ να αγοράσεις ένα καλό τηλεσκόπιο αλλά θα ήταν ανούσιο γιατί δεν γνωρίζεις τον ουρανό, ούτε πώς να το στήσεις ή που να σημαδέψεις. Ακόμα και ρομποτικό τηλεσκόπιο να αγοράσεις χρειάζονται βασικές γνώσεις: που είναι ο Βοράς, ο εντοπισμός λαμπρών αστέρων και τι είναι αυτό που κοιτάς μέσα από το προσοφθάλμιο. Τι είναι το προσοφθάλμιο; Ακριβώς!
2. ΑΓΟΡΑΣΕ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ
κόστος €0-€30
Στην εποχή των υπολογιστών και των DVD ο καλύτερος τρόπος να μάθεις για τον ουρανό είναι από ένα βιβλίο το οποίο μπορείς να αγοράσεις ή να δανειστείς (υπάρχουν και δανειστικές βιβλιοθήκες στην πόλη σου ε;) Θα σε διδάξει για τα είδη των αντικειμένων που υπάρχουν στον ουρανό παρέχουν απλούς χάρτες για να τα εντοπίζεις και συνήθως έχουν και οδηγίες για το τι τηλεσκόπιο να αγοράσεις.
3. ΓΙΝΕ ΦΙΛΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ
κόστος: ο προσωπικός σου χρόνος
Απλά βγες έξω μια νύχτα χωρίς πολύ φεγγάρι και σύννεφα και κοίταξε ψηλά. Με την βοήθεια ενός επιπεδόσφαιρου ή απλού αστροχάρτη προσπάθησε να εντοπίσεις τα αστέρια που βλέπεις. Σιγά σιγά θα αρχίσεις να αναγνωρίζεις αστερισμούς. Σαν ένα γιγαντιαίο πάζλ η εικόνα του ουρανού θα εμφανιστεί μπροστά σου, και αυτή τη φορά θα έχει νόημα. Μην ανησυχείς επειδή ζεις σε πόλη. Τα φωτεινότερα αστέρια φτάνουν για να αναγνωρίσεις τους κύριους αστερισμούς. Ένας σκοτεινός ουρανός με εκατοντάδες αστέρια μπορεί να σε μπερδέψει. Κάνε αναγνώριση αστεριών καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου, ας πούμε μια φορά το μήνα οπότε θα δείς τους αστερισμούς σιγά σιγά να αλλάζουν θέση. Καθώς ο χειμώνας δίνει την θέση του στην Άνοιξη ο Ορίονας δύει και ο Λέοντας ανατέλλει για να αντικατασταθεί από το Θερινό Τρίγωνο και το φθηνοπορινό τετράγωνο του Πήγασου
Δεν χρειάζεται να μάθεις όλους τους αστερισμούς του ουρανού. Λίγοι τους ξέρουν όλους απλά συγκεντρώσου στην αναγνώριση των πιο φωτεινών αστεριών και των πιο γνωστών αστερισμών όπως η Μεγάλη Άρκτος, Η Κασσιόπη, ο Πήγασος, ο Ορίονας, ο Ταύρος – δυο τρεις αστερισμούς ανά εποχή.
4. ΔΟΚΙΜΑΣΕ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ
κόστος €0-€100
Για την ακρίβεια δεν χρειάζεται να δώσεις μία για ένα καλό αστρονομικό πρόγραμμα μιας που πολλά από αυτά είναι δωρεάν και στα Ελληνικά όπως το Stellarium (www.stellarium.org/el) και το Cartes du ciel (http://www.astrovox.gr/skycharts/). Δες πως οι πλανήτες και η Σελήνη αλλάζουν θέση, κατανόησε πως κινούνται τα αστέρια στον ουρανό, τύπωσε χάρτες για να πάρεις μαζί σου τα βράδια. Κατανοώντας πως και γιατί κινείτε ο ουρανός είναι μέρος της βασικής γνώσης που κάθε ερασιτέχνης αστρονόμος πρέπει να γνωρίζει.
5. ΑΓΟΡΑΣΕ ΕΝΑ ΖΕΥΓΑΡΙ ΚΙΑΛΙΑ
Κόστος €50 – €200
Η απλά ξεσκόνισε τα κιάλια που έχεις φυλαγμένα στην αποθήκη σας Ένα ζευγάρι 7×50 ή 10×50 (50 χιλιοστά φακός με μεγέθυνση 7 ή 10) είναι ιδανικά για αστρονομία και δεν χρειάζεται να κοστίζουν πολλά. Μπορείς προς μεγάλης έκπληξης σου να δείς πάρα πολλά ουράνια αντικείμενα. Χαρακτηριστικά στην σελήνη, τους δορυφόρους του Δία, διπλούς αστέρες, σμήνη αστέρων, νεφελώματα ακόμα και μερικούς γαλαξίες.
Ένας χρόνος εξερεύνησης του ουρανού με κιάλια και με τους αστροχάρτες θα σου δώσουν τόση εμπειρία που όταν θα αποφασίσεις να αγοράσεις τηλεσκόπιο θα ξέρεις ακριβώς τι θα θέλεις να δείς. Βάλε στόχο να εντοπίσεις μερικά υπέροχα αντικείμενα για κιάλια όπως τις Πλειάδες, το νεφέλωμα του Ορίωνα και τον Γαλαξία της Ανδρομέδας. Η όλη ουσία πίσω από την ερασιτεχνική αστρονομία δεν είναι να δεις αλλά να καταλαβαίνεις τι είναι αυτό που βλέπεις.
6. ΒΡΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥΣ ΕΝΘΟΥΣΙΩΔΕΙΣ
κόστος: ο χρόνος σου
Η αστρονομία δεν χρειάζεται να είναι μοναχικό χόμπι. Μπορείς να μάθεις πολλά από άλλους ερασιτέχνες οι περισσότεροι εκ των οποίων ανήκουν σε κάποιο σύλλογο ή ομάδα και συναντιούνται συχνά. Υπάρχουν αρκετοί έμπειροι που λατρεύουν να μιλάνε σε αρχάριους για το πώς να ξεκινήσουν.
7. ΠΗΓΑΙΝΕ ΣΕ ΕΝΑ ΑΣΤΡΟ-ΠΑΡΤΙ
Κόστος: χρήματα για βενζίνη
Εκπληκτικές περιπτώσεις για να μάθεις τον νυχτερινό ουρανό και να δεις μέσα από δεκάδες διαφορετικά τηλεσκόπια είναι ένα αστροπάρτι που συνήθως διοργανώνει ο τοπικός σύλλογος ερασιτεχνικής αστρονομίας σε κάποιο πάρκο. Θα δεις δεκάδες διαφορετικά αντικείμενα αλλά αν περιμένεις να δεις πολύχρωμα αντικείμενα όπως αυτά που έχει φωτογραφίσει το τηλεσκόπιο Χάμπλ και οι δορυφόροι της ΝΑΣΑ θα απογοητευτείς.
8. ΜΑΘΕ ΤΗΝ ΟΡΟΛΟΓΙΑ
κόστος: χρόνο και υπομονή
Τι είναι ο Μ31; τι το NGC; τι η ορθή αναφορά; Τι η φαινομενική λαμπρότητα; Δεν θα μπορέσεις να προχωρήσεις πολύ σε αυτό το χόμπι αν δεν μάθεις την ορολογία και να αποκωδικοποιείς τα αρχικά Τα περισσότερα βιβλία όπως και περιοδικά θα σε βοηθήσουν στο να καταλάβεις την ειδική γλώσσα που μιλάνε.
9. ΩΡΑΙΑ! ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΙΣ ΕΝΑ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΟ
Κόστος €300 – €1000
Δούλεψες, ξόδεψες χρόνο για να μάθεις τον ουρανό, έμαθες τι είναι το Μ31 και μπορείς να το εντοπίσεις με κιάλια. Είσαι έτοιμος! Μην υποπέσεις στο λάθος να αγοράσεις ένα τηλεσκόπιο από ένα πολυκατάστημα που υπόσχετε επαγγελματικό μοντέλο με μεγέθυνση 400X (…και καλά!) Να είσαι έτοιμος να αγοράσεις ένα τηλεσκόπιο με ποιοτικά οπτικά, γερή βάση στήριξης και αρκετό άνοιγμα για να μπορείς να δεις τα αντικείμενα για τα οποία έχεις διαβάσει. Μην σε απασχολεί αν το τηλεσκόπιο είναι κατοδιοπτρικό ή διοπτρικό ή αν έχει ισημερινή στήριξη για να τραβάς φωτογραφίες (δες το επόμενο βήμα)
Ετοιμάσου να ξοδέψετε από €300 – €1000, ποσό μικρό για ένα προϊόν που θα σου χαρίσει ουράνια αντικείμενα για μια ζωή. Ένας βασικός παράγοντας επιλογής είναι να πάρεις ένα τηλεσκόπιο αρκετά μεγάλο για να μπορείς να δεις όμορφα αντικείμενα άλλα όχι τόσο μεγάλο ώστε να το χρησιμοποιείς σπάνια επειδή είναι πολύ βαρύ ή πολύ περίπλοκο για να το στήσεις. Ένα σούπερ τηλεσκόπιο €4000 μπορεί να γίνει εξίσου άχρηστο όσο και ένα παιδικό των €60.
Οι υπεύθυνοι καταστημάτων θα σε καθοδηγήσουν ώστε να κάνεις την σωστή επιλογή και να αγοράσεις ένα τηλεσκόπιο που να εξυπηρετεί τις πραγματικές σου ανάγκες. Θέλουν να είσαι χαρούμενος πελάτης ώστε να επιστρέψεις για να αγοράσεις και αξεσουάρ.
10. ΑΠΕΦΥΓΕ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ!
Κόστος:€0 – γλυτώνεις εκατοντάδες ευρώ και χρόνο!
Η αστροφωτογράφηση είναι περίπλοκη απαιτεί γνώσεις, χρόνο και εξοπλισμό. Κάθε λήψη μπορεί να διαρκέσει από μερικά λεπτά μέχρι και μερικές ώρες και μόνο με πολύ καλές βάσης στήριξης μπορείς να βγάλεις καλές φωτογραφίες που κοστίζουν πολύ περισσότερο από τα χρήματα που θα δώσει ένας αρχάριος.

***

Σχόλια

Χρήστος Σωτηρόπουλος: Προσωπικά ασχολούμαι με την ερασιτεχνική αστρονομίας από το 1991. Έχω 3 ζευγάρια κιάλια διαφορετικών μεγεθύνσεων και σκέφτομαι μετά από 15 χρόνια να αγοράσω το πρώτο μου τηλεσκόπιο.

Θοδωρής Μπακαλέξης: Eαν δεν εχεις την αγαπη για τον ουρανο μεσα σου τοτε δεν χρειαζετε να δαπανας τσαμπα χρηματα για να δεις τον ουρανο. Καποια στιγμη θα τα παρατησεις. Εαν ομως η αγαπη για το συμπαν ειναι μεγαλη τοτε καλο ειναι να ακολουθηθουν τα παραπανω βηματα. Το τηλεσκοπιο ομως καποια στιγμη θα ειναι απαραιτητο. Οποτε καλο ειναι να γνωριζει κανεις τι θελει να δει στον ουρανο για να ψαξει ευκαιρίες.

Κλεομένης Τσιγάνης – Ένα παιδί παρατηρεί τ’άστρα






Ως παιδί παρατηρούσε τα άστρα με το θεοδόλιχο του πολιτικού μηχανικού πατέρα του. Σήμερα ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες αστεροειδείς φέρει το όνομά του. Ο Κλεομένης Τσιγάνης πέτυχε, μόλις στα 34 χρόνια του, αυτό που οι άλλοι επιστήμονες επιζητούν μια ζωή: την αναγνώριση των συναδέλφων του.


Η έρευνα του αστρονόμου του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τη χαοτική συμπεριφορά των αστεροειδών εντυπωσίασε τα μέλη της Επιτροπής της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης, τα οποία αποφάσισαν να «βαφτίσουν» τον αστεροειδή RC221 σε «21775 – Tsiganis».
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λάρισα. Δεν ήταν από τους «καλούς μαθητές» και ποτέ του δεν απέσπασε αριστείο. Ομως, από νωρίς αντιλήφθηκε τη λατρεία που είχε προς τη φυσική και τα μαθηματικά. «Δεν με ενδιέφεραν τα άστρα και οι πλανήτες. Δεν είχα αγωνία να τα δω. Ο πατέρας μου με ανέβαζε στην ταράτσα και με τα όργανα που χρησιμοποιούσε ως τοπογράφος βλέπαμε τη Σελήνη. Αυτό που με ενδιέφερε από μικρό παιδί ήταν η μαθηματική και φυσική ερμηνεία. Το τεράστιο “γιατί” που υπάρχει πίσω από κάθε νόμο», είπε στον ΕΤ. Πήρε το πτυχίο Φυσικής το 1996 και το διδακτορικό του το 2002 από το Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ. Θέμα του διδακτορικού του ήταν η χαοτική διάχυση των αστεροειδών. Στη συνέχεια πήρε υποτροφία από το πρόγραμμα Marie Curie της Ε.Ε. και εργάστηκε για δύο χρόνια στο αστεροσκοπείο της Νίκαιας. Εκεί έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ομάδα που εισηγήθηκε το μοντέλο της δημιουργίας του ηλιακού συστήματος, το οποίο είναι σήμερα γενικά αποδεκτό, και συνέδεσε τον όψιμο σφοδρό βομβαρδισμό με τη δομή της ζώνης των αστεροειδών. «Αυτό που με απλά λόγια κάναμε ήταν να αποδείξουμε ότι οι μεγάλοι πλανήτες του συστήματός μας βρίσκονταν πιο κοντά στον Ηλιο και αναγκάστηκαν να… μεταναστεύσουν στη σημερινή τους θέση βομβαρδίζοντας ανελέητα με αστεροειδείς τους άλλους πλανήτες όπως τη Γη και τη Σελήνη», εξήγησε.
Ομως, η αναγνώριση της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας στο πρόσωπό του ήρθε με την έρευνα που κάνει τα τελευταία χρόνια αναφορικά με το γιατί αστεροειδείς μεταξύ του Αρη και του Δία τείνουν να «φεύγουν» από τη συγκεκριμένη ζώνη προσεγγίζοντας επικίνδυνα άλλους πλανήτες. «Αυτό αποδίδεται στις βαρυτικές δυνάμεις που ασκούν οι μεγάλοι πλανήτες στους αστεροειδείς και τους αναγκάζουν σε χαοτική συμπεριφορά, δηλαδή σε αλλοπρόσαλλες τροχιές με υπαρκτή την πιθανότητα να χτυπήσουν άλλους πλανήτες όπως η Γη», προσπάθησε να εξηγήσει με απλά λόγια. Οπως είπε, για τον υπολογισμό της τροχιάς των αστεροειδών ο ηλεκτρονικός υπολογιστής μπορεί να εργάζεται για ένα 20ήμερο ασταμάτητα! «Η ακτίνα της ζώνης που ερευνούμε έχει μήκος 300 εκατομμυρίων χιλιομέτρων και εμβαδό πολλών δισεκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων», πρόσθεσε.
Ο αστεροειδής RC221 ανακαλύφθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1999 με το τηλεσκόπιο LONEOS του αστεροσκοπείου Lowell. Εχει διάμετρο περίπου τριών χιλιομέτρων και βρίσκεται σε απόσταση 150-450 εκατ. χιλ. από τη Γη. Παρόλο που η ερευνητική δουλειά του 34χρονου σχετίζεται με τη χαοτική κίνηση των αστεροειδών, η τροχιά του «21775 Tsiganis» δεν παρουσιάζει την παραμικρή ένδειξη… χάους! Πάντως ο κ. Τσιγάνης δεν «έτρεξε» στο πλησιέστερο τηλεσκόπιο για να τον δει. «Είναι τόσο μικρό που το μόνο που θα καταφέρω να δω θα είναι μία… κουκκίδα. Ωστόσο αισθάνομαι πολύ τυχερός καθώς είναι ένας από τους πλησιέστερους στη Γη», είπε. Πάντως δεν έκρυψε την ικανοποίηση για την τιμή που του έγινε από τη Διεθνή Αστρονομική Ενωση. Σήμερα είναι λέκτορας στο Σπουδαστήριο Μηχανικής του Τομέα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ. «Δεν πρόκειται να το κουνήσω από εδώ. Είμαι και θα παραμείνω “παιδί του ΑΠΘ”».Ως παιδί παρατηρούσε τα άστρα με το θεοδόλιχο του πολιτικού μηχανικού πατέρα του. Σήμερα ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες αστεροειδείς φέρει το όνομά του. Ο Κλεομένης Τσιγάνης πέτυχε, μόλις στα 34 χρόνια του, αυτό που οι άλλοι επιστήμονες επιζητούν μια ζωή: την αναγνώριση των συναδέλφων του.
Η έρευνα του αστρονόμου του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για τη χαοτική συμπεριφορά των αστεροειδών εντυπωσίασε τα μέλη της Επιτροπής της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης, τα οποία αποφάσισαν να «βαφτίσουν» τον αστεροειδή RC221 σε «21775 – Tsiganis».
Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λάρισα. Δεν ήταν από τους «καλούς μαθητές» και ποτέ του δεν απέσπασε αριστείο. Ομως, από νωρίς αντιλήφθηκε τη λατρεία που είχε προς τη φυσική και τα μαθηματικά. «Δεν με ενδιέφεραν τα άστρα και οι πλανήτες. Δεν είχα αγωνία να τα δω. Ο πατέρας μου με ανέβαζε στην ταράτσα και με τα όργανα που χρησιμοποιούσε ως τοπογράφος βλέπαμε τη Σελήνη. Αυτό που με ενδιέφερε από μικρό παιδί ήταν η μαθηματική και φυσική ερμηνεία. Το τεράστιο “γιατί” που υπάρχει πίσω από κάθε νόμο», είπε στον ΕΤ. Πήρε το πτυχίο Φυσικής το 1996 και το διδακτορικό του το 2002 από το Τμήμα Φυσικής του ΑΠΘ. Θέμα του διδακτορικού του ήταν η χαοτική διάχυση των αστεροειδών. Στη συνέχεια πήρε υποτροφία από το πρόγραμμα Marie Curie της Ε.Ε. και εργάστηκε για δύο χρόνια στο αστεροσκοπείο της Νίκαιας. Εκεί έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ομάδα που εισηγήθηκε το μοντέλο της δημιουργίας του ηλιακού συστήματος, το οποίο είναι σήμερα γενικά αποδεκτό, και συνέδεσε τον όψιμο σφοδρό βομβαρδισμό με τη δομή της ζώνης των αστεροειδών. «Αυτό που με απλά λόγια κάναμε ήταν να αποδείξουμε ότι οι μεγάλοι πλανήτες του συστήματός μας βρίσκονταν πιο κοντά στον Ηλιο και αναγκάστηκαν να… μεταναστεύσουν στη σημερινή τους θέση βομβαρδίζοντας ανελέητα με αστεροειδείς τους άλλους πλανήτες όπως τη Γη και τη Σελήνη», εξήγησε.
Ομως, η αναγνώριση της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας στο πρόσωπό του ήρθε με την έρευνα που κάνει τα τελευταία χρόνια αναφορικά με το γιατί αστεροειδείς μεταξύ του Αρη και του Δία τείνουν να «φεύγουν» από τη συγκεκριμένη ζώνη προσεγγίζοντας επικίνδυνα άλλους πλανήτες. «Αυτό αποδίδεται στις βαρυτικές δυνάμεις που ασκούν οι μεγάλοι πλανήτες στους αστεροειδείς και τους αναγκάζουν σε χαοτική συμπεριφορά, δηλαδή σε αλλοπρόσαλλες τροχιές με υπαρκτή την πιθανότητα να χτυπήσουν άλλους πλανήτες όπως η Γη», προσπάθησε να εξηγήσει με απλά λόγια. Οπως είπε, για τον υπολογισμό της τροχιάς των αστεροειδών ο ηλεκτρονικός υπολογιστής μπορεί να εργάζεται για ένα 20ήμερο ασταμάτητα! «Η ακτίνα της ζώνης που ερευνούμε έχει μήκος 300 εκατομμυρίων χιλιομέτρων και εμβαδό πολλών δισεκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων», πρόσθεσε.
Ο αστεροειδής RC221 ανακαλύφθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1999 με το τηλεσκόπιο LONEOS του αστεροσκοπείου Lowell. Εχει διάμετρο περίπου τριών χιλιομέτρων και βρίσκεται σε απόσταση 150-450 εκατ. χιλ. από τη Γη. Παρόλο που η ερευνητική δουλειά του 34χρονου σχετίζεται με τη χαοτική κίνηση των αστεροειδών, η τροχιά του «21775 Tsiganis» δεν παρουσιάζει την παραμικρή ένδειξη… χάους! Πάντως ο κ. Τσιγάνης δεν «έτρεξε» στο πλησιέστερο τηλεσκόπιο για να τον δει. «Είναι τόσο μικρό που το μόνο που θα καταφέρω να δω θα είναι μία… κουκκίδα. Ωστόσο αισθάνομαι πολύ τυχερός καθώς είναι ένας από τους πλησιέστερους στη Γη», είπε. Πάντως δεν έκρυψε την ικανοποίηση για την τιμή που του έγινε από τη Διεθνή Αστρονομική Ενωση. Σήμερα είναι λέκτορας στο Σπουδαστήριο Μηχανικής του Τομέα Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ. «Δεν πρόκειται να το κουνήσω από εδώ. Είμαι και θα παραμείνω “παιδί του ΑΠΘ”».